TODAY, TOP 10 HOT NEWS

Азийн зуны спортын XX наадам өнөөдөр албан ёсоор хөшгөө нээв. Японы телевизийн болон кино найруулагч Юкихико Цүцимигийн "Зүрхний аялгуут хэмнэл" зохиолын дагуу Азийн Үндэсний Олимпын Хороо (ҮОХ)-д бүртгэлтэй 45 байгууллага, тэр дундаа анх удаа дүрвэгчдийн багийг оруулсан тамирчдын жагсаал боллоо. Азийн наадмыг гурав дахь удаагаа зохион байгуулж буй Япон Улсын төрийн дуулал эгшиглэсний дараа хоёр цаг гаруй үргэлжилсэн нээлтийн ёслолд Япон Улсын Цог Жавхлант Эзэн Хаан Нарүхито, Эрхэм дээд Хатан Масако, Олон Улсын Олимпын Хороо (ОУОХ)-ны ерөнхийлөгч Кристи Ковентри, Азийн Олимпын Зөвлөлийн тэргүүн Шейх Жоан бин Хамад тэргүүтэй албаныхан оролцсон юм. Манай улсаас Монголын Үндэсний Олимпын Хороо (МҮОХ)-ны Б.Баттүшиг, Монголын багийн ахлагчаар томилогдсон Улсын Их Хурал (УИХ)-ын гишүүн Х.Баттулга, Х.Булгантуяа нарын зочид төлөөлөв. Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав Азийн наадмын нээлт, хаалтын ёслол Нагоя хотын "Mizuho Park Athletic Stadium"-д болж буй. Тэртээ 1941 онд баригдсан энэ цэнгэлдэх 30,000 хүний суудалтай. Шар тивийн 45 улсын 11,000 орчим тамирчин 469 алтан медалийн төлөө өрсөлдөх юм. Нээлтийн ёслолд Японы хөвгүүдийн хамтлаг INI ая дуу өргөсөн юм. Үүний дараа Нагоя хотын бэлгэ тэмдэг Киншачи загасны дүрсийг дроноор үзүүлэв. Дэлхийд нэртэй хийлч Хикарү Хикасэгийн хөгжмийн аянд Нагоя хотыг бүрэн илэрхийлсэн үндэсний болон бусад хувцастай 240 бүжигчин тамирчдыг угтаж авав. Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав Азийн олимпын бамбарыг Японы спортын үе үеийн алдартнууд цэнгэлдэхэд буухиалав. Тодруулбал чөлөөт бөхийн олимпын аварга Акира Фүжинами буухиаг эхлүүлж, олимпын дөрвөн удаагийн аварга усанд сэлэгч Косүкэ Китажима, олимпын гурван алттай, гүйгч Кочи Ито, бадминтоны хосын төрөлд олимпод түрүүлсэн Аяка Такахаши нар буухиалсан юм. Улмаар 2004 оны Афины олимпод дүүгүүр шидэлтийн төрлөөр алтан медаль хүртсэн Кожи Мүрофүши, түүний эцэг 1970 оны Азийн наадамд мөн дүүгүүр шидэлтээр аваргалсан Шингэнобу Мүрофүши нар хамтдаа бамбарыг бадамлууллаа.

Азийн зуны спортын XX наадам өнөөдөр албан ёсоор хөшгөө нээлээ. "Imagine One Asia" уриан дор тивээрээ нэгдмэл байхыг уриалж буй спортын наадамд тус тивийн 45 улс спортын олон төрөлд энэ сарын 19-нөөс аравдугаар сарын 4-нийг дуустал өрсөлдөнө. Манай улсаас энэ удаагийн наадамд спортын 34 төрөлд 299 тамирчин өрсөлдөхөөр Японыг зорих юм. Тэдний түрүүч нь Нагоя хотноо ирсэн бөгөөд өнөөдрийн нээлтийн ёслолд нийт 100 гаруй тамирчин, албаны хүн оролцож байна. Энэ удаагийн Азийн наадамд зохион байгуулагч Япон Улсаас хамгийн олон буюу 927 тамирчин оролцож байгаа бол БНХАУ 811, БНСУ 787, Тайланд 690 тамирчин оролцуулахаар бүртгүүлжээ. Азийн наадмын нээлтийн ёслол "Palorma Mizuho Stadium"-д орон нутгийн цагаар 18:00 цагаас эхэлсэн. Нийт 30,000 хүний багтаамжтай тус наадмын нээлтийн ёслолд Япон Улсын Цог Жавхлант Эзэн Хаан Нарүхито, Эрхэм дээд Хатан Масако нар оролцлоо. Монголын багийн тугчаар дээд лигийн “Хасын Хүлэгүүд” багийн тоглогч, 3х3 сагсан бөмбөгийн шигшээ багийн тамирчин, ОУХМ Ч.Тэмүүлэн, волейболын үндэсний шигшээ багийн тамирчин, ОУХМ П.Энххүслэн нар сонгогдсон билээ. Нээлтийн үйл ажиллагаанд Олон улсын олимпын хорооны гишүүн, МҮОХ-ны ерөнхийлөгч Б.Баттүшиг ОУОХ болон Азийн олимпын зөвлөлийн хүндэт гишүүдтэй нэгдэн хуран цугласан олны хүндэтгэлийг хүлээн сууна. Албаны төлөөллөөс “Айчи-Нагоя-2026” ХХ Азийн наадмын Монголын багийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн Х.Баттулга, дэд ахлагч, УИХ-ын гишүүн Х.Булгантуяа, Соёлын сайд Ж.Алдаржавхлан, МҮОХ-ны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Э.Бадар-Ууган нар оролцов.

Азийн наадмын сагсан бөмбөгийн эмэгтэй багийн тоглолтууд өчигдөр эхэллээ. Манай улсын шигшээ баг "С" хэсэгт БНСУ, Тайвань, Малайзтай нэг хэсэгт орсон бөгөөд өнөөдөр эхний тоглолтоо Тайванийн эсрэг өрсөлдсөн юм. Эхний үед тайваньчууд дөрвөн оноогоор илүүрхсэн ч дараагийн үед манай бүсгүйчүүд есөн оноо илүү авснаар эхний хагаст оноогоор илүүрхэж байв. Харамсалтай нь сүүлийн хоёр үед тайваньчууд 35:21-ээр давамгайлснаар эцсийн дүнд 76:67-гоор ялалт байгуулав. Өнгөрсөн жил Монголын иргэн болсон Амари Жонсон Азийн наадмаас хэдхэн хоногийн өмнө шигшээд тоглох "тийзээ" гардаж авсан. Тэрбээр шигшээд хийсэн эхний тоглолтод 25 оноо авсан бол О.Хулан, Б.Цацрал нар тус бүр 13, Б.Ариунцэцэг 11 оноогоор бусдыгаа манлайлжээ. Энэ хэсгийн нөгөө хос БНСУ-ын баг Малайзыг 106:40-өөр илүүрхсэнээр хэсгээ тэргүүлж байна. Эмэгтэй шигшээ баг энэ сарын 21-нд БНСУ, 22-нд Малайзын багтай тоглох хуваарьтай. Хэсгийн шатанд эхний хоёр байр эзэлсэн баг шөвгийн наймд шалгарах эрхээ шууд авах бол гуравдугаар байр эзэлсэн хамгийн өндөр оноотой хоёр баг хасагдах шатанд өрсөлдөх эрхтэй болох юм.

Хэрэглэсэн шилээ буцааж өгөх, хэрэггүй болсон ном, компьютероо дахин ашиглалтад шилжүүлэх, дахивраа зөв ангилах, хуванцар сав хэрхэн дахин боловсруулагддагийг мэдэх зэрэг нь хог хаягдлыг бууруулахад иргэн бүрийн хийж болох энгийн алхмууд. Эдгээрийг нэг дор бодитоор туршиж, Монголд хэрэгжиж буй дахин ашиглалт, дахин боловсруулалтын шийдэл, санаачилгуудтай танилцах боломжийг 9 сарын 21-ний даваа гарагт болох “3R Олон нийтийн өдөрлөг” бүрдүүлж байна. World Cleanup Day-г тохиолдуулан зохион байгуулах тус өдөрлөг нь хог хаягдлын асуудлыг зөвхөн цэвэрлэгээ хийх хүрээнд бус харин Reduce - хэрэглээгээ багасгах, Reuse - дахин ашиглах, Recycle - дахин боловсруулах гэсэн 3R зарчмаар авч үзэж байгаагаараа онцлог. Арга хэмжээг “Хог Хаягдалгүй Монгол” ТББ Канадын Засгийн газрын Орон нутгийн санаачилгыг дэмжих Канад сангийн (CFLI) дэмжлэгтэйгээр хэрэгжүүлж буй “Улаанбаатар хотын хог хаягдал дахин боловсруулалтад залуусын манлайлал, олон нийтийн оролцоог нэмэгдүүлэх нь” төслийн хүрээнд байгаль орчны салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг олон талын байгууллагуудтай хамтран зохион байгуулж байна. ХӨТӨЛБӨР Өдөрлөгийг Reduce, Reuse, Recycle гэсэн гурван үндсэн хэсгээр зохион байгуулж, чиглэл бүрд ажиллаж буй сургууль, иргэний нийгэм, бизнесийн байгууллагууд өөрсдийн шийдэл, бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ, сайн туршлагыг олон нийтэд танилцуулна. Reduce буюу “Бууруулъя” өртөөнд хог хаягдал үүсэхээс урьдчилан сэргийлэх, хэрэглээгээ багасгах, эх үүсвэр дээр нь зөв ангилан ялгах дадлыг хүүхэд, залууст хэрхэн хэвшүүлж болох талаар танилцуулна. Нийслэлийн 28 дугаар сургууль болон Уудам Монгол сургуулийн эко клуб сурагчдын оролцоонд тулгуурласан сайн туршлагаа хуваалцана. Reuse буюу “Дахин ашиглая” өртөө харин хэрэглэсэн зүйл бүрийг шууд хаях шаардлагатай юу гэсэн асуултыг тавина. Иргэд Үлэмж Органик дэлгүүрийн бүтээгдэхүүний шилэн сав болон өндөгний бор савлагааг эко клубийн сурагчдад буцаан өгөх, мөн ашиглах боломжтой ном, хуучин компьютероо Цэцээ гүн болон Сэлбэ ротаракт клубүүдийн санаачилгад хандивлах боломжтой. Тэд сумын сургуулийн дотуур байр болон халамжийн төвүүдийг номын сантай болгохоор ажиллаж байна. Мөн трифт шопоор зочлох боломжтой. Recycle буюу “Дахин боловсруулъя” өртөөнд дахиврыг ангилан ялгаснаас хойш хаашаа хүрдэг, хэрхэн цуглуулж, тээвэрлэж, дахин боловсруулан шинэ бүтээгдэхүүний түүхий эд болгодгийг танилцуулна. Мултипак ХХК, Пластик Центр, TML Пластик ХХК, SESL Smart Solution, INMO Studio, Өнгө Нэм ТББ зэрэг байгууллага өөрсдийн шийдэл, бүтээгдэхүүн, үйл ажиллагааг олон нийтэд хүргэхээр хөтөлбөрт багтжээ. Мөн явуулын дахин боловсруулалтын интерактив цэг болох Recycle Me Interactive Hub ажиллана. Мөн сурагчид, иргэд хог ангилан ялгах тоглоом, “Recycle Champion” хөгжөөнт буухиа, quiz, флаш моб зэрэг оролцоонд суурилсан үйл ажиллагаанд хамрагдана. Хүүхдүүдэд зориулсан Бамбүү Театрын “Хогон мангас” жүжиг, Open Mic болон бусад хөгжөөнт хөтөлбөр ч багтжээ. Ингэснээр иргэд өөрийн авчирсан зүйлээ буцаан өгөх, хандивлах, ангилан ялгах, дахин боловсруулалтын процессыг танин мэдэх зэргээр өөрсдөө оролцох боломжтой юм. “RECYCLE RALLY 2026”: СУРГУУЛЬДАА ХУВАНЦАР ХАЯГДЛАА ЦУГЛУУЛАХ УРАЛДААНТ АЯН Төслийн хүрээнд олон нийтийн өдөрлөгөөс гадна нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулиудыг хамарсан “Recycle Rally 2026” хуванцар цуглуулах аяныг эхлүүлээд байна. TML Plastic болон SESL Smart Solution ХХК-тай хамтран хэрэгжүүлж буй уг аян нь сурагчдад хуванцар хаягдлыг эх үүсвэр дээр нь ангилан ялгах дадал хэвшүүлэхийн зэрэгцээ цуглуулсан дахиврыг бодитоор дахин боловсруулах тогтолцоотой холбож байгаагаараа онцлог. Нийслэлийн төрийн болон хувийн өмчийн бүх ерөнхий боловсролын сургууль тус аянд оролцох боломжтой. Сургуулиуд PET 1 төрлийн ус, ундааны хуванцар савыг ангилан цуглуулах бөгөөд цуглуулсан хэмжээ 30 кг-аас дээш болоход тээвэрлэлтийн дуудлага өгөх боломжтой. SESL Smart Solution ХХК цуглуулсан хуванцрыг тээвэрлэн, кг тутмыг 400 төгрөгөөр худалдан авч, дахин боловсруулалтад нийлүүлэхээр зохион байгуулжээ. Аян 2026 оны 12 сарын 4 хүртэл үргэлжилж, хамгийн их хуванцар сав цуглуулсан гурван сургуулийг шалгаруулна. I байр 2.5 сая, II байр 2 сая, III байр 1.5 сая төгрөгийн үнийн дүн бүхий шагнал хүртэхээс гадна шалгарсан сургууль бүрд 850 мянган төгрөгийн үнэ бүхий хуванцар ангилах сав олгоно. ӨДӨР ТУТМЫН ДАДАЛ ХАМГИЙН ЧУХАЛ Хог хаягдлын асуудал зөвхөн хогийн саванд хүрээд дуусдаггүй. Ямар бүтээгдэхүүн сонгож хэрэглэх, сав баглаа боодлоо буцаах эсэх, хэрэггүй болсон зүйлээ хаяхын оронд дахин ашиглуулах боломж хайх, дахивраа эх үүсвэр дээр нь зөв ангилах зэрэг өдөр тутмын сонголт бүр хог хаягдлын хэмжээнд нөлөөлдөг. Тиймээс “3R Олон нийтийн өдөрлөг”-ийн зорилго нь иргэдэд зөвхөн асуудлыг харуулах бус, “Би өнөөдрөөс юу хийж болох вэ?” гэсэн асуултын бодит хариултуудыг нэг талбайд авчрах юм. Суралцъя. Оролцъё. Өөрчилье. 3R ОЛОН НИЙТИЙН ӨДӨРЛӨГ Хэзээ: 2026 оны 9 сарын 21 Цаг: 12:00–16:00 Байршил: Баянзүрх дүүрэг, 15 дугаар хороо, хөлбөмбөгийн талбай (Хил хамгаалах Ерөнхий газрын баруун талд) Байршлыг газрын зураг дээр харах: https://maps.app.goo.gl/j4vwZpV3yRYuPy8d8 Холбоо барих: info@mww.mn www.mww.mn +976 99299869 Канад сангийн тухай товч мэдээлэл: Орон нутгийн санаачилгыг дэмжих Канад сан нь Канад Улсын Засгийн газраас хөгжиж буй орнуудын хөгжлийг дэмжсэн тусламжийн хөтөлбөр бөгөөд дэлхийн 100 гаруй улсад хэрэгжиж байна. Уг хөтөлбөр нь ардчилал, сайн засаглалыг хөгжүүлэх, хүний эрх, суурь хэрэгцээг хамгаалан баталгаажуулахад чиглэсэн бичил төслүүдийг Канад Улсын Элчин сайдын яамаар (ЭСЯ) дамжуулан дэмжин, санхүүжүүлэх зорилготой. Канад сан нь Монгол Улсад 1997 оноос хойш хэрэгжиж байна. Энэ хугацаанд ядуурлыг бууруулах, сайн засаглалыг бэхжүүлэх, хүний эрхийг хамгаалахад чиглэсэн төслүүдэд нийт 8.6 сая гаруй канад долларын санхүүжилт олгосон.

ДЭЛХИЙГЭЭР АЯЛАХ ШИЛДЭГ 100 АЖИЛТНЫ III ЭЭЛЖ ЯПОН УЛСЫГ ЗОРИЛОО Үндэсний брэнд бүтээгч Грийн Группийн 2026 оны III ээлжийн бизнес аялалд гүйцэтгэлээрээ шалгарсан 30 ажилтан дэлхийд хөгжлөөрөө тэргүүлэгч Япон улсыг зорилоо. Инноваци, технологийн дэвшил, бүтээмжээр манлайлан, бодит амжилт бүтээсэн ШИЛДЭГ-100 ажилтнаа жил бүр аялуулж, Хүний нөөцийн бодлогын хүрээнд олон улсын туршлагаас суралцах боломж олгож, дараагийн түвшний манлайлагчдыг бэлтгэж байна. Энэхүү аялал нь ажилтнуудын манлайллыг дэмжих, байгууллагын тогтвортой өсөлтийг хангах, бизнесийн цар хүрээг тэлэх зэрэг олон талын ач холбогдол бүхий бодит хөрөнгө оруулалт юм.

УЛААНБААТАР ХОТООС 150КМ БАЙРЛАЛТАЙ ТӨСӨЛД УУЛ УУРХАЙН ЕРӨНХИЙ ИНЖЕНЕР АЖЛЫН БАЙРАНД УРЬЖ БАЙНА Алтны үндсэн ордын төсөл: Уул уурхайн ерөнхий инженер буюу шинэ уурхайг бүтээн байгуулж, үйлдвэр болон дэд бүтцийг ашиглалтад оруулах хүртэлх үе шатанд бодитоор ажиллаж байсан инженерийг урьж байна. Ажлын байр: Улаанбаатар хот болон Төслийн талбай: УБ-с 150 км Цалин: 10 сая ₮ буюу тохиролцоно Тавигдах үндсэн шаардлага: Уул уурхайн инженерээр бакалавр ба түүнээс дээш зэрэгтэй; Уул уурхай, уурхайн бүтээн байгуулалтын чиглэлээр 5-аас дээш жилийн ажлын туршлагатай; Алтны үндсэн ордын шинэ уурхайн төсөлд ажиллаж байсан туршлагатай; Уурхайн барилга байгууламж, дэд бүтэц, баяжуулах үйлдвэрийг шинээр барих, угсрах, ашиглалтад оруулах төсөлд инженерийн удирдлагаар ажиллаж байсан туршлагатай; Уурхайн цахилгаан, ус хангамж, зам, кемп, агуулах, инженерийн шугам сүлжээ зэрэг дэд бүтцийн ажлын уялдаа холбоог удирдах чадвартай; Баяжуулах үйлдвэрийн барилга угсралт, тоног төхөөрөмжийн суурилуулалт, туршилт тохируулга, commissioning болон ашиглалтад шилжүүлэх процессын талаар мэдлэг, туршлагатай; Зураг төсөл, техникийн шаардлага, ажлын тоо хэмжээ, төсөв, график төлөвлөгөө болон гүйцэтгэлийг хянах чадвартай; EPC, барилга угсралт, тоног төхөөрөмж нийлүүлэгч болон туслан гүйцэтгэгчдийн ажлыг уялдуулан зохион байгуулах чадвартай; ХАБЭА, чанар, хугацаа, төсвийн хяналтыг төслийн хэмжээнд хэрэгжүүлэх чадвартай. Үндсэн үүрэг: Шинээр хэрэгжиж буй алтны уурхайн төслийн инженеринг, барилга угсралт, дэд бүтэц, баяжуулах үйлдвэр, тоног төхөөрөмжийн суурилуулалт, туршилт тохируулга, ашиглалтад оруулах ажлуудыг төслийн төлөвлөгөөтэй уялдуулан удирдан зохион байгуулж, гүйцэтгэлд инженерийн хяналт тавьж ажиллана. Анкет: QR уншуулах эсвэл дараах линкээр орж форм бөглөн мэдээллээ илгээнэ үү. Форм бөглөх линк: https://forms.gle/yfoeobSrD88UMuaAA Шаардлагатай мэдээллийг бүрэн ирүүлсэн, ажлын туршлага нь тавигдах шаардлагад нийцсэн ажил горилогчидтой эргэн холбогдож, ажлын ярилцлага зохион байгуулна. Төслийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг сонгон шалгаруулалтын биечилсэн ярилцлагын үеэр танилцуулна. УЛААНБААТАР ХОТООС 150 КМ-Т БАЙРЛАЛТАЙ ТӨСӨЛД УУЛЫН АШИГЛАЛТЫН ИНЖЕНЕР АЖЛЫН БАЙРАНД УРЬЖ БАЙНА Алтны үндсэн ордын төсөл: Шинээр ашиглалтад орох алтны үндсэн ордын ил уурхайн бэлтгэл, ашиглалтын төлөвлөлт, хөрс хуулалт, олборлолт, өрөмдлөг-тэсэлгээ болон уулын ажлын гүйцэтгэлийг төлөвлөж, хянан удирдах туршлагатай уулын ашиглалтын инженерийг урьж байна. Ажлын байр: Улаанбаатар хот болон Төслийн талбай: УБ-с 150 км Цалин: Ур чадвар, туршлагаас хамаарч тохиролцоно Тавигдах үндсэн шаардлага: Уул уурхайн ашиглалтын технологи, уул уурхайн инженерийн чиглэлээр бакалавр ба түүнээс дээш зэрэгтэй; Уул уурхайн ашиглалтын чиглэлээр 3-аас дээш жилийн ажлын туршлагатай; Алтны үндсэн ордын ил уурхайд ажиллаж байсан туршлагатай бол давуу тал; Ил уурхайн богино, дунд хугацааны уулын ажлын төлөвлөлт боловсруулах, хэрэгжилтийг хянах чадвартай; Хөрс хуулалт, хүдэр олборлолт, өрөмдлөг-тэсэлгээ, ухаж ачих, тээвэрлэх, овоолох уулын ажлын процессын мэдлэг, туршлагатай; Ил уурхайн карьер, мөргөцөг, зам, хөрсний овоолго, хүдрийн овоолго болон уурхайн бэлтгэл ажлын зохион байгуулалтыг төлөвлөх чадвартай; Уулын ажлын хэмжээ, бүтээл, техник ашиглалт, түлш, зардал, нэгж өртөг болон гүйцэтгэлийн үзүүлэлтүүдийг тооцож, хянах чадвартай; Экскаватор, автосамосвал, бульдозер, грейдер, өрмийн машин болон туслах техникийн хүчин чадал, бүтээлийн тооцоо, ашиглалтыг төлөвлөх чадвартай; Маркшейдер, геологич, баяжуулах үйлдвэр, ХАБЭА болон уулын ажлын гүйцэтгэгчтэй уялдан ажиллах чадвартай; Уулын ажлын төлөвлөгөө, график, гүйцэтгэл болон тайлан боловсруулах чадвартай; ХАБЭА болон ил уурхайн аюулгүй ажиллагааны шаардлагыг мөрдөн ажиллах чадвартай. Үндсэн үүрэг: Уулын ажлын гүйцэтгэгч, техник тоног төхөөрөмжийн ашиглалт, уулын ажлын хэмжээ, бүтээл, хугацаа, зардал болон ХАБЭА-н хэрэгжилтийг хянаж, үйлдвэрийг төлөвлөгөөт хэмжээ, чанарын хүдрээр тасралтгүй хангах нөхцөлийг бүрдүүлэн ажиллана. Анкет: QR уншуулах эсвэл дараах линкээр орж форм бөглөн мэдээллээ илгээнэ үү. Форм бөглөх линк: https://forms.gle/yfoeobSrD88UMuaAA Шаардлагатай мэдээллийг бүрэн ирүүлсэн, ажлын туршлага нь тавигдах шаардлагад нийцсэн ажил горилогчидтой эргэн холбогдож, ажлын ярилцлага зохион байгуулна. Төслийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг сонгон шалгаруулалтын биечилсэн ярилцлагын үеэр танилцуулна.

Диана гүнжийн төрсөн дүү Ерл Чарльз Спенсерийн шинэ дурсамж ном удахгүй хэвлэгдэхээр болсон нь нэлээд дуулиан тариад байна. Өнгөрсөн нэг долоо хоног гаруй хугацаанд Британийн “Daily Mail” сонин уг номын хэсгээс цувралаар нийтэлсэн юм. Нийтлэгдсэн хэсэгт Диана болон одоогийн хаан III Чарльз нарын аз жаргалгүй гэрлэлтийн гунигтай дурсамжууд багтжээ. Энэ долоо хоногт Букинхэмийн ордон хааны нэрийн өмнөөс номын талаар мэдэгдэл гаргасан нь маш ховор тохиолдол байлаа. “Swan Song” нэртэй уг номыг Penguin Random House компани хэвлэн гаргаж байгаа юм. Одоогоор нийтлэгдсэн хэсгүүдээс олны дунд хамгийн их дуулиан тарьсан таван баримтыг хүргэж байна. Дианагийн үхлийн мэдээг сонсоод Чарльз “хөөрөн баярлаж” байсан 1997 оны наймдугаар сарын 31-ний шөнө Парис хотод Диана гүнж зам тээврийн ослоор амиа алдсан тухай мэдээ анх цацагдахад тухайн үед хунтайж байсан Чарльз хэрхэн хүлээж авсныг Спенсер номдоо дурссан байна. Энэ талаар утсаар мэдэгдэхэд Чарльз “сугалаанд хожсон хүн мэт маш их баяр хөөртэй хүлээж авсан” гэж уг дурсамжид өгүүлжээ. “Одоо эргээд бодоход хунтайжийн анхны хариу үйлдэл нь өөрийн хайрладаг эмэгтэйтэй гэрлэх боломж олдсон үйл явдал гэж үүнийг харснаас болсон байх магадлалтай. Хайргүй байсан хүнийхээ үхэлд гашуудахаас илүүтэйгээр ийм бодолд автсан байснаас болсон байх гэж би тааж байна” гэж Спенсер дурссан байна. “Зүгээр дээ, удахгүй бид түүнийг мартах болно” Сүүлд Дианаг оршуулах ёслолын үеэр тэдний хүүхдүүд болох хунтайж Уилльям, Харри нарыг ээжийнх нь авсны ард алхуулах эсэх асуудлаар маргаан гарчээ. Энэ маргааны үеэр Чарльз гэнэт уур бухимдлаа хүчтэй илэрхийлж, маргаанаа хэсэг завсарлаж байсан гэнэ. “Би тэр завсарлагыг уур бухимдлаа барих гэсэн оролдлого гэж эхлээд бодсон. Гэтэл тэр удалгүй Дианаг үл хүндэтгэх сэтгэл болон түүний үхэлд дэлхий нийтээр эмгэнэн гашуудаж буйд айсан сэтгэлээ илэрхийлсэн үгсийг урсгаж байв” гэж Спенсер бичжээ. “‘Санаа зоволтгүй дээ. Бид түүнийг удахгүй мартах болно’ гэж тэр шүдээ зуун хэлэхэд би ‘Та үнэхээр ингэж хэлж байгаад итгэж чадахгүй нь’ гэж хариулаад утсаа тасалсан” гэж Спенсер дурссан байна. Спенсер бас эгчийнхээ авсны ард алхаж явахад сэтгэл санаа нь асар их дарамттай байсныг, Дианаг нас барсны дараа хунтайж Харрид “хайр халамж илт дутагдаж байгаад” санаа зовж байснаа бичжээ. Чарльз, Диана нарын аз жаргалгүй гэрлэлт Спенсер дурсамж номдоо өөрийн эгч болон хунтайж Чарльз нарын аз жаргалгүй гэрлэлтийн талаар дэлгэрэнгүй бичиж, тэр ч байтугай Диана сүйн ёслолоо цуцлахыг оролдож байсныг өгүүлсэн байна. Энэ оролдлого Чарльз өөрийн дүү Эндрью Маунтбаттен-Виндзорын 21 насны төрсөн өдрийн үдэшлэг дээр Дианаг огт тоохгүй байсны дараа гарсан гэнэ. “Сэтгэл гонсойсон тэр үдшийн дараа Диана аав дээрээ очсон. Тэрбээр өөрийг нь огт хайрладаггүй нь тодорхой хүнтэй гэрлэх хүсэлгүй байгаагаа аавд хэлж байв. Гэвч аав сүйг цуцлахыг зөвшөөрөөгүй” гэж Спенсер бичжээ. Чарльз одоогийн эхнэр, хатан хаан Камиллад зориулан бугуйвч худалдаж авсныг Диана мэдсэний дараа ийм явдал болж байсан гэнэ. Мөн хуримын өмнөх өдөр Чарльз “би чамтай гэрлэж байгаадаа маш их баяртай байгаа ч үнэндээ хайргүй гэдгийг минь бас мэдэж байх хэрэгтэй” гэж Дианад хэлснийг эгчийнхээ найзаас сүүлд сонссоноо Спенсер дурсжээ. “Өө, арай л тарган байна. Тийм биш гэж үү?” Хос хоёр сүй тавьснаа зарласны дараахан Чарльз Дианагийн бэлхүүснээс атгаж аваад “Өө, энэ хэсэг арай л тарган байна. Тийм биш гэж үү?” гэж хэлж байжээ. Булимиа гэдэг хооллолттой холбоотой эмгэгээр шаналж байсан Дианагийн хувьд энэ үг “маш хүнд” туссаныг Спенсер бичсэн байна. “Сүй тавьснаас хойш хурим хүртэл хугацаанд түүний бэлхүүсний тойрог 29 инчээс 23.5 инч болж нарийссаныг тэр надад хожим ярьж байсан” гэж Спенсер эгчийнхээ талаар дурсжээ. Дианагийн хэргэмийг сэргээх Хатан хаан II Элизабетын санал Спенсерийн өгүүлснээр Дианагийн оршуулгын өдөр Хатан хаан II Элизабет түүнийг Чарльзтай гэрлэлтээ цуцлуулсны дараа хураан авсан “HRH” (Her Royal Highness) язгууртны хэргэмийг сэргээх санал тавьж байжээ. Уг эмгэнэлт явдлаас жилийн өмнө Хатан хаан гэрлэлтээ цуцлуулсан хүнээс уг хэргэмийг хураах шийдвэр гаргасан нь Дианагаас гадна хунтайж Эндрьюгээс салсан Сара Фергюсонд бас хэрэгжиж байсан гэнэ. Хэргэмийг нь хурааж авсан шийдвэрийг Диана тухайн үед “өш хонзонгийн нэг жижиг илрэл” гэж дүгнээд “маш их гомдож, сэтгэлээр унаж байсан” тухай Спенсер бичсэн байна. Тиймээс тэр эгчийнх нь хэргэмийг сэргээх Хатан хааны саналд татгалзсан хариу өгч байжээ. “Эгч маань нас барсных нь дараа сэргээсэн энэ хүндэтгэлийг хэрхэн хүлээж авахыг би зүрх сэтгэлээсээ мэдэрч байлаа” гэж бичсэн Спенсер энэ асуудлаар Хатан хааны хувийн нарийн бичгийн дарга Роберт Феллоузтай уулзахдаа “Мэдээж энэ бол хатан хааны сайхан сэтгэлийн илрэл. Гэхдээ одоо ингэх хэрэг юу байна ? Роберт ?, одоо Диана хэдийнээ нас барчихсан шүү дээ” гэж хэлж байснаа бичжээ. Эх сурвалж: CNN

Япон улсад үргэлжилж буй Азийн Наадмын үеэр Өмнөд Солонгосын эрэгтэй хоккейн багт зориулан Умард Солонгосын төрийн дууллыг тоглуулсан ноцтой алдаа гарчээ. Бангладешийн багийг 5:0 харьцаатай хожсон Өмнөд Солонгосын тамирчид өөр улсын төрийн дуулал тоглуулахад эвгүй байдалд орж, яах учраа олохгүй байгаа нь харагдаж байв. Зохион байгуулагчид Бангладешийн төрийн дууллыг тоглуулсныхаа дараа Өмнөд Солонгосын зөв төрийн дууллыг дахин тоглуулсан байна. Дараа нь зохион байгуулагчид стадионы чанга яригчаар уучлал гуйжээ. Өмнөд Солонгосын багийн дасгалжуулагч Мин Тэ Сок “Энэ бол үнэхээр ноцтой асуудал. Бид эсэргүүцэл илэрхийлэхэд тэд ‘уучлаарай, бэлтгэл муу байсандаа биш, дуулал тоглуулах үүрэгтэй хүний гаргасан алдаа байлаа’ гэж тайлбарласан. Гэхдээ ийм зүйл огт тохиолдох ёсгүй байсан юм” гэж ярьсан байна. Өмнөд Солонгос улсад Умард Солонгосын төрийн дуулал болон бусад бэлгэдлийг ашиглах хуулиар хориотой байдаг. 1950-1953 онуудад үргэлжилсэн Солонгосын дайн энхийн гэрээ байгуулалгүйгээр өндөрлөсөн тул хоёр улс одоог хүртэл албан ёсоор дайны байдалд оршдог юм. Өнөөдөр албан ёсоор эхэлж буй Азийн Наадмын үеэр оролцогчдын байрны чанар, хүрэлцээтэй холбоотой гомдол гарсаар байгаа. Өмнөд Солонгосын сагсан бөмбөгийн тамирчид орон дээр хэвтэхэд хөлөө тэнийлгэж болохгүй байгаа талаар гомдол гаргасан бол нэг тамирчин байрных нь сантехникийн систем эвдэрч, шал нь усанд автсан байгааг харуулсан дүрс бичлэгийг “Надад туслаач” гэсэн тайлбартай сошиал сүлжээнд нийтэлж байв. Зохион байгуулагчид наадмын оролцогчдод хангалттай байр бэлдэж чадаагүйн улмаас заримыг нь зөөврийн модон чингэлэг сууцанд, заримыг нь Нагоягийн боомтод байрлуулсан аяллын хөлөг онгоц дээр байрлуулаад байгаа. Мөн энэ долоо хоногт Нагояд хүрэлцэн ирсэн оролцогчид нисэх онгоцны буудал дээр зургаан цаг хүртэл хугацаанд гацсан тохиолдол гарсан байна. Эх сурвалж: BBC

Америкийн нэрт хөрөнгө оруулагч Уоррен Баффет нэгэн жарны дараа Berkshire Hathaway компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн даргын албан тушаалаасаа бууж, удирдлагыг хүү Ховарддаа шилжүүлжээ. Ингэснээр энэхүү аварга компанийн удирдлагын залгамж халааг шилжүүлэх үйл явц эцсийн шатандаа орж байна. Одоо 96 настай Баффет “хүндэт ерөнхийлөгч”-ийн сэтэр зүүж, компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлд туршлага, үзэл бодлоо хуваалцах үүрэгтэй үлдэх гэнэ. Есөн сарын өмнө Баффет гүйцэтгэх захирлын албан тушаалыг Грег Абельд шилжүүлсэн юм. Түүний хүү Ховард 1993 оноос хойш төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж байжээ. “Омахагийн зөнч” хэмээн алдаршсан Баффетыг орчин үеийн түүхэнд төрсөн хамгийн амжилттай хөрөнгө оруулагч гэж үздэг. Тэрбээр 1965 онд дампуурлын ирмэгт тулсан Нью Ингландын нэхмэлийн үйлдвэр Berkshire Hathaway-ийг удирдлагадаа авч, улмаар $1.1 их наядын зах зээлийн үнэлгээтэй дэлхийн хэмжээний аварга компани болгосон юм. Өнөөдөр тус компани автомашины даатгалын GEICO, сүүн бүтээгдэхүүний Dairy Queen, BNSF төмөр замын сүлжээ зэрэг олон алдартай брэндийг эзэмшдэг. Мөн Apple, Coca-Cola зэрэг компаниудын томоохон хувь эзэмшигч юм. Баффет өөрөө өдөрт таван лааз Coca-Cola ундаа уудгаараа алдартай. Баффет нь “үнэт зүйлд суурилсан хөрөнгө оруулалт” (value investing) буюу суурь үзүүлэлт сайтай компаниудыг олж, боломжийн үнээр худалдан авч, олон арван жилийн турш хадгалах стратегиар байр сууриа бэхжүүлсэн гэдэг. “Залгамж халааг шилжүүлэх үйл явцыг дуусгах тохиромжтой цаг болсон” гэж тэр хувьцаа эзэмшигчдэд хандсан захидалдаа бичжээ. Тэр бас саяхан 96 насны төрсөн өдрөө тэмдэглэснийг, зээ нарынх нь нэг бас саяхан нэг ойд хүрснийг, тэр өөрөөс нь “арай хурдан хөдөлдөг” болсон зэргийг захидалдаа дурдсан байна. Цаашдаа Грег Абель компанийн стратеги, хөрөнгө оруулалтын шийдвэрүүдийг гаргах бол Ховард Баффет компанийн “соёл, үнэт зүйлс”-ийг хамгаалах, хадгалах үүргийг хариуцах гэнэ. Баффет захидалдаа төлөөлөн удирдах зөвлөлийн даргаар ажиллах “амьдралынх нь хамгийн том нэр төрийн хэрэг” байсныг онцлоод эцэст нь “цаг хугацаа үргэлж ялдаг” болохыг хүлээн зөвшөөрчээ. Эх сурвалж: BBC

Энержи Ресурс ХХК 2005 онд байгуулагдаж, 2009 оноос Ухаа худаг уурхайн үйл ажиллагааг эхлүүлсэн. Үйл ажиллагаа эхэлсэн цагаас хойш богино хугацаанд уурхайн үндсэн бүтээн байгуулалт, дэд бүтцийн төслүүдийг үе шаттайгаар хэрэгжүүлж, өнөөдрийг хүртэл тасралтгүй хөгжүүлэн сайжруулсаар ирсэн. Эдгээр бүтээн байгуулалт нь зөвхөн уурхайн үйл ажиллагааг дэмжих төдийгүй эрчим хүч, ус хангамж, тээвэр ложистик болон орон нутгийн хөгжилд чиглэсэн цогц шийдлүүд болон өргөжсөн юм. 1. Нүүрс баяжуулах үйлдвэр Тус компани Монголдоо анх удаа нүүрс угааж баяжуулах үйлдвэрийг байгуулсан бөгөөд жилд 15 сая тонн хүртэлх нүүрсийг баяжуулах хүчин чадалтай байна. Нүүрс баяжуулснаар экспортын бүтээгдэхүүний үнэ цэнийг өсгөж, 2014 - 2025 онд ойролцоогоор 1.0 тэрбум ам.долларын нэмэгдэл экспортын орлого, тээврийн зардлын хэмнэлтийг оролцуулан нийт 1.1 тэрбум ам.долларын эдийн засгийн үр ашиг бий болгожээ. 2. Цахилгаан станц Ухаа худаг цогцолборын хүрээнд 18 мегаваттын хүчин чадалтай цахилгаан станцыг 2011 онд, дан Монгол инженер, техникийн ажилтнууд барьж байгуулсан байдаг. Тус цахилгаан станц нь 10 гаруй жилийн хугацаанд 1.5 тэрбум квт.цаг эрчим хүч үйлдвэрлэж, импорт болж гарах байсан 118.4 сая ам.долларын валютын урсгалыг дотооддоо үлдээжээ. 3. 245 км авто зам Энержи Ресурс ХХК-ийн 157 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар байгуулсан 245 км авто зам нь уурхайн дэд бүтцээс Тавантолгойн нүүрсний экспортын гол коридор болон өргөжиж, 2012–2025 онд 364.5 сая тонн нүүрс, 34 орчим тэрбум ам.долларын экспортын урсгалыг дамжуулжээ. 4. Ус хангамжийн систем Ус хангамжийн цогц систем нь уурхайн цогцолборын усны хэрэгцээг найдвартай хангахын зэрэгцээ Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумыг эрүүл ахуйн шаардлага хангасан цэвэршүүлсэн ундны усаар хангадаг. Системийн бүх бүрэлдэхүүн хэсэг нь усны хэрэглээг хамгийн үр ашигтай байлгаж, усны нөөцийг хэмнэлттэй ашиглах дэвшилтэт технологийн шийдэлд суурилан ажилладаг. Жишээ нь Ухаа худаг цахилгаан станц өөрөө салхиар хөргөдөг технологитой буюу усаар хөргөдөггүй, усны хэрэглээгүй цахилгаан станц юм. Мөн Нүүрс баяжуулах үйлдвэрийн хувьд усыг ууршуулахгүйгээр хадгалдаг цөөрөмтэй. Тэр цөөрмөөсөө түүхий усаа авч, нүүрсээ баяжуулах технологиор ажилладаг. 5. “Цэций” орон сууцны хороолол болон “Уурхайчин” гэр хороолол Энержи Ресурс ХХК Цогтцэций сумын хүн амын шилжилт хөдөлгөөнийг тогтворжуулахад дэмжлэг үзүүлэх, ажилчдын тогтвор суурьшлыг дэмжих зорилгоор 2011-2013 онуудад “Уурхайчин” гэр хороолол болон “Цэций 1” 650 айлын бүрэн тавилгатай орон сууцны хорооллуудыг барьж байгуулсан. 2025 онд шилжин суурьших ажилтнуудын хэрэгцээнд үндэслэн “Цэций хороолол 2А, 2Б” нийт 300 өрхийн орон сууцыг барьж эхний 150 айлын орон сууцыг ашиглалтад оруулаад байна. Өнөөдрийн байдлаар Цэций орон сууцны хороолол болон Уурхайчин гэр хороололд 1200 орчим гэр бүл оршин сууж байна.

АНУ болон Дани улс Гринланд арлын аюулгүй байдлыг хангах асуудлаар тохиролцоонд хүрснийг ерөнхийлөгч Дональд Трамп зарлажээ. Уг тохиролцооны хүрээнд Гринландын аюулгүй байдлыг АНУ “байнгын хяналт”-даа авах, АНУ-ын дайсан улсуудын аль нь ч тус арал дээр цэргийн баазаа байгуулахгүй байх нөхцөлүүдийг баталгаажуулсан гэнэ. “АНУ нь Данийн Вант Улс болон Гринландтай гэрээ байгууллаа. Энэхүү гэрээ нь Гринландын аюулгүй байдал болон бусад бүх шаардлагатай зүйлсэд байнгын хяналтаа тогтоох боломжийг АНУ-д олгож, АНУ-ын санаа зовоосон асуудлуудыг бүрэн шийдвэрлэж байна. Үүнд АНУ-аас ямар ч зардал гарахгүй!” гэж тэр өчигдөр орой сошиал хуудсандаа бичжээ. Ингэхдээ Трамп уг гэрээг “хязгааргүй хугацааны” гэж тодорхойлсон байна. “Түүнчлэн одоогоос эхлэн АНУ-ын зөвшөөрөлгүйгээр манай дайсан улсууд Гринландад цэргийн баазаа байгуулах, цэргийн хүчээ байршуулах, эсвэл эмзэг ач холбогдолтой салбарт хөрөнгө оруулалт хийх боломжгүй болно” гэж Трамп цааш нь мэдэгджээ. АНУ тус аралд өөрийн “томоохон цэргийн хүч”-ийг байршуулж, Гринландын ард иргэдтэй хамтран “хөгжил цэцэглэлт, бүтээн байгуулалтын ажил” эхлүүлэхийг тэр нэмж мэдээлсэн юм. Одоогоор Трампын мэдэгдлийн талаар АНУ-ын төрийн департамент болон Дани улсын засгийн газар ямар нэг тайлбар өгөөгүй байна. Трамп үндэсний аюулгүй байдлын үүднээс Гринланд арлыг АНУ өөртөө нэгтгэх ёстой гэсэн санааг энэ оны эхээр удаа дараа илэрхийлж байсан ч сүүлийн саруудад энэ асуудал олон нийтийн анхаарлын төвөөс гараад байсан юм. Эх сурвалж: CNN

“Нийтээр тэмдэглэх баярын болон тэмдэглэлт өдрүүдийн тухай хууль, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2012 оны 158 дугаар зарлигийн дагуу уламжлал болгон зохион байгуулдаг "Үндэсний бичиг соёл, номын өдөр" өнөөдөр Сүхбаатарын талбайд эхэллээ. 40 дэх удаагийн “Илүү их уншъя, эх дэлхийгээ хайрлая” уриа дор зохион байгуулагдаж буй номын баярын арга хэмжээ 9 дүгээр сарын 18-20-ны өдрүүдэд үргэлжлэх юм. Номын баяр нь ном бүтээл туурвидаг, уншдаг, бүтээдэг, үйлдвэрлэдэг, борлуулдаг, номыг дээдэлдэг хэн бүхнийг уулзуулдаг баяр билээ. Түүнчлэн тус өдрүүдэд мэдлэг туршлагаа солилцох, шинэ ном, бүтээлээ уншигч олондоо танилцуулж сурталчлах, түгээн дэлгэрүүлэх, уншигч зохиолчдоо ойртуулах, бүх нийтийн уншлагыг дэмжих зэрэг олон талт ажлыг улс орон даяар нийслэл, аймаг орон нутагт зэрэг зохион байгуулах юм байна. “Үндэсний бичиг соёл, номын өдрүүд” - 2026 намрын баярт: Зохиолчид болон хэвлэлийн газар, номын худалдаа; Зохиолч уншигчдын уулзалт, шүлэг яруу найргийн уншлага; Үндэсний бичиг, каллиграфи (уран бичлэг), соёлын өвтэй холбоотой сургалт; Шинэ, хуучин номын худалдаа; Номын сангийн соёлын боловсролын хөтөлбөр зэрэг хүүхэд, залуус, нийт иргэдэд чиглэсэн олон талт арга хэмжээ зохион байгуулагдана. Мөн хүүхэд залууст дуртай зохиолчтойгоо уулзаж, гарын үсэгтэй ном авах, бүтээлийн тухай яриа өрнүүлэх боломжийг олгоно. ФОТО: